Oeganda

Kinderen helpen hun veerkracht op te bouwen in een veilige omgeving

Cijfers op een rij

  • Bevolking: 45,7 miljoen
  • Kinderen en jongeren onder 18: 22 miljoen
  • Kinderen getroffen door conflict: 840.000
  • Percentage vluchtelingen die kinderen zijn: 60%
  • Aantal projecten van War Child in 2019: vier
  • Aantal partners dat onze projecten helpt uitvoeren: drie
  • Aantal deelnemende kinderen: 11.218
  • Aantal deelnemende volwassenen: 2.572

Situatie in Oeganda

Na de onafhankelijkheid in 1962 heeft het land een militaire staatsgreep en een brute dictatuur doorstaan. Vanaf de jaren negentig kampte het land met gewelddadige opstand in het noorden van het land, onder leiding van het Verzetsleger van de Heer. In 1986 kwam de huidige president Yoweri Museveni aan de macht.

Na tientallen jaren van geweld is de situatie in het land eindelijk stabiel. Hetzelfde kan niet worden gezegd van de buurlanden van Oeganda: Zuid-Soedan, Burundi en DR Congo. Door de gewelddadige conflicten in deze landen zochten de afgelopen jaren grote groepen mensen onderdak in Oeganda. Het aantal vluchtelingen in Oeganda is sinds juli 2016 bijna verdrievoudigd. Op dit moment vangt het land de meeste vluchtelingen van heel Afrika op – namelijk 1,28 miljoen. Hiervan komt 64% (825.492 mensen) uit Zuid-Soedan en 27% (346.527 mensen) uit DR Congo. Meer dan 60% van de vluchtelingen zijn kinderen.

Vanwege de vele gevluchte kinderen hebben wij in 2017 onze bestaande programma’s in Oeganda aangepast. We gingen meer werken in de opvangcentra. Geen overbodige maatregel als je bedenkt dat het vluchtelingenkamp Bidibidi in het Yumbe-district binnen een paar maanden tijd uitgroeide tot een schuilplaats voor 227.000 mensen.

Eind juni dit jaar hebben de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (UNHCR) en anderen die zich inzetten voor steun aan vluchtelingen in Oeganda 150 miljoen dollar ontvangen. Dit is zeventien procent van de 927 miljoen dollar die nodig is om voor hulp aan alle vluchtelingen.

Steven's reis naar een toekomst in Oeganda

Situatie van kinderen

Voor kinderen is de vlucht uit hun thuisland naar Oeganda vaak lang, zwaar en in veel gevallen traumatiserend. De meeste van deze gevluchte kinderen hebben te maken gehad met grof fysiek geweld en zijn gescheiden van hun familie. Het is dan ook van groot belang dat deze kinderen de psychosociale steun krijgen die zij nodig hebben.

Eenmaal in de vluchtelingenkampen is het gevaar voor kinderen en jongeren nog lang niet geweken. Zij lopen onder andere het risico seksueel misbruikt te worden, kinderarbeid te moeten doen en te worden uitgehuwelijkt. Door het gebrek aan financiële steun zijn de rantsoenen klein en krijgen kinderen in veel gevallen niet genoeg te eten.

Wat wij doen

War Child is sinds 2004 actief in Oeganda. De laatste paar jaar werken wij met onze projecten aan de bescherming en psychosociale ondersteuning van gevluchte kinderen en jongeren in Oeganda. Deze aanpak - in combinatie met onze educatieve activiteiten - stelt kinderen in staat om te gaan met hun nare ervaringen, hun veerkracht op te bouwen en te herstellen van de gevolgen het geweld en hun vlucht.

Met onze steun kunnen kinderen en jongeren zich beter concentreren, omgaan met leeftijdsgenoten en samenwerken met anderen. Als zij zich beter voelen, kunnen ze gemakkelijker onderwijs volgen. Dit is essentieel, want onderwijs is juist voor deze kinderen dé weg naar een betere toekomst.

Met ons project Can’t Wait to Learn proberen wij in Oeganda sinds 2018 zoveel mogelijk gevluchte en kwetsbare kinderen onderwijs te geven – ook op plekken waar geen leraren en scholen (meer) zijn. Dit doen wij met innovatieve spellen op tablets, waarmee de kinderen simpel en effectief leren lezen en rekenen.

Oeganda Mozes buiten onderwijs

Mozes en zijn broers krijgen op onze veilige plek het onderwijs waar zij recht op hebben

Foto: Jeppe Schilder

Onze projecten

Landbouwvaardigheden voor gevluchte jongeren

In het Bidibidi vluchtenlingenkamp in het noordwesten van Oeganda ondersteunen we gevluchte jongeren en lokale jeugd bij vinden van werk in de landbouw. War Child leert jongeren samenwerken, op zichzelf vertrouwen en eventuele conflicten op een goede manier oplossen. Door met verschillende organisaties samen te werken zorgen wij ervoor dat jongeren in het Bidibidi vluchtelingenkamp in staat zijn zichzelf beter te redden. Door samen te werken kunnen wij jongeren helpen hun economische zelfredzaamheid te vergroten. Daarnaast bieden wij kinderen en jongeren in deze regio goede psychosociale zorg.

Stem laten horen

Verder hebben wij in het Bidibidi vluchtenlingenkamp een programma opgezet om kinderen en jongeren de kans te geven hun ervaringen te delen en hun stem te laten horen bij besluiten die over hen gaan. Met onze steun en aanmoediging durven kinderen te vertellen hoe oorlog hun leven heeft geraakt en wat de gevolgen zijn van al het geweld. We bespreken allerlei onderwerpen in groepjes, debatteren en helpen kinderen hun verhaal én visie voor de toekomst te delen. Zo geven wij deze generatie, na alles wat zij hebben meegemaakt, het zelfvertrouwen om de leiders van morgen te worden.

Iedereen telt mee

Het grote INCLUDE-programma, dat wordt betaald door de Europese Unie, zorgt dat gevluchte en kwetsbare kinderen veilig naar school kunnen. Het programma richt zich op drie gebieden waar grote vluchtelingenkampen liggen, in het gebied ten westen van de Nijl en het noorden van het land - Arua, Moyo en Yumbe.

Verder bieden wij samen met onze partners Save the Children, de Norwegian Refugee Council en Finn Church Aid psychosociale steun aan kinderen en jongeren, zodat ze hun traumatische oorlogsverleden achter zich kunnen laten.

Psychosociale steun aan Congolese vluchtelingen in Oeganda verbeteren

Met het SPOT-project bieden we samen met onze partners Humanity & Inclusion en TPO Uganda broodnodige psychosociale steun en mentale gezondheidszorg aan Congolese vluchtelingen in het Kyaka II en Kyangwali vluchtelingenkamp in het westen van Oeganda. Ook dit project wordt betaald door de Europese Unie. We ondersteunen voornamelijk slachtoffers van seksueel geweld en mensen met een handicap.

Vivienne War Child Oeganda medewerker

Vivienne is een van onze Oegandese collega's die zich richt op psychosociale steun aan (gevluchte) kinderen

Foto: Jeppe Schilder

Verhalen van kinderen

Emma’s reis naar veiligheid

Emma probeert niet meer te denken aan alles wat ze in Zuid-Soedan meemaakte. "Dat zou mijn schoolprestaties te veel beïnvloeden," zegt ze.

Emma vertelt over haar laatste weken in Zuid-Soedan - en de verschrikkingen die ze tijdens haar reis naar Oeganda ervoer - zonder veel emotie. Ze herinnert zich hoe de groep vrouwen met wie ze ontsnapte werd beschoten. Sommigen behoorden tot een andere stam. Zij werden verkracht en vervolgens vermoord door rebellen van hun eigen stam, omdat ze met ‘de vijand hadden geheuld’.

“Ik mis mijn ouders heel erg. Zij hebben altijd voor mij gezorgd. Er was altijd genoeg eten en het was lekker. Hier eten we alleen maar bonen."
Emma vluchtte uit Zuid-Soedan

"Gelukkig lieten de rebellen ons met rust", zegt Emma. “Maar keer op keer kwamen we nieuwe rebellengroepen tegen. We moesten ze al onze bezittingen - ons geld, ons vee - geven. Zij die niets meer te geven hadden werden geslagen. Uiteindelijk kwamen we met helemaal niets aan in Oeganda.”

Emma woont nu met haar tante en neef in het Bidibidi vluchtelingenkamp in Noord-Oeganda. Hier is het iets veiliger, maar aanpassen aan haar nieuwe leven vindt Emma moeilijk. "Mijn tante zegt dat mijn ouders hier binnenkort ook zullen komen", zegt ze. "Ik mis ze heel erg. Zij hebben altijd voor mij gezorgd. En ik mis het stenen huis waarin we woonden en het voedsel dat we aten. Er was altijd genoeg eten en het was lekker. Hier eten we alleen maar bonen."