Terug naar... Kosovo

Met een stapel foto’s uit 2003 trokken collega’s Peter Schouten en Ernst Suur door Kosovo op zoek naar oud-collega’s en kinderen om te kijken hoe het nu met ze gaat.

Spoorloos

“Kom! Ik denk dat ze het daar wel weten”, zegt Qamil zelfverzekerd. De 71-jarige conciërge is nog steeds werkzaam op het plaatselijke schooltje waar War Child vroeger werkte. Het voelt een beetje als het tv-programma Spoorloos. Met een stapel foto’s uit 2003 trekken we door de besneeuwde heuvels rondom de Kosovaarse stad Peja. Er is weinig leven in de dorpjes. Mensen mijden de kou en blijven liever binnen. Qamil niet, hij gaat ons helpen.

Reünie

Hier heeft War Child jarenlang gewerkt met duizenden kinderen. Een vraag die we vaak krijgen is: hoe gaat het nu met de kinderen uit jullie programma’s? Sinds de oprichting van War Child in 1995 hebben miljoenen kinderen aan onze programma’s meegedaan. Je zou ze het liefst allemaal opzoeken. Maar ja, nieuwe conflicten blijven helaas ontstaan. En juist daar hebben ze onze hulp zo hard nodig.

Bijzondere maand

Maar februari 2018 is een bijzondere maand voor Kosovo. Het land viert zijn tienjarig bestaan. In de periode na de onafhankelijkheid volgden nog enkele geweldsuitbarstingen, maar de afgelopen tien jaar kenmerkten zich gelukkig door een relatieve rust en weinig etnische incidenten.

Dat is goed nieuws voor het land dat in 1998 nog het heftige strijdtoneel was van een bloedig conflict tussen de Albanese Kosovaren en de veiligheidstroepen van de Servische leider Slobodan Milosevic. Het conflict duurde ruim een jaar. Er vielen meer dan 10.000 doden en bijna 1 miljoen mensen sloegen op de vlucht. Uiteindelijk keerde - mede na ingrijpen van de NAVO - in juni 1999 de rust weer terug.

De rode bus

En nu keert War Child er dus speciaal even terug om Dé vraag der vragen te beantwoorden. De zoektocht duurt maar even. Al snel vinden we de moeder van Vlorjat (21). Terug naar de binnenstad van Peja is haar advies, want daar is haar zoon hard aan het werk in de bouw. Vlorjat kijkt verbaasd als wij voor hem staan met zijn eigen foto. We laten meer foto’s zien. “De rode bus van War Child! Ja, nu komen de herinneringen langzaam terug.”

Psycholoog in wording

Vlorjat was zes jaar toen hij meedeed aan de programma’s van War Child. Hij zegt eerlijk dat hij niet meer precies weet wat de activiteiten waren. Maar zijn algemene herinneringen aan die tijd zijn goed en fijn. En dat lijkt toch iets in hem te hebben getriggerd. Vlorjat studeert hopelijk binnenkort af als psycholoog. “Het liefste wil ik als psycholoog aan de slag op een school. Ik houd ervan om met kinderen te werken. De kinderen hier op school hebben echt behoefte aan hulp. Kosovaren zijn erg temperamentvol en de kinderen een beetje kalmeren kan geen kwaad.”

Overal werd geschoten

Als kind was hij zelf altijd erg kalm en rustig. Of dat door de oorlog komt weet hij niet. Zijn broer Jetton (33) valt hem bij. “Ik herinner mij dat we achterop een tractor zaten, omdat we moesten vluchten naar Albanië. Militairen stopten ons en vermoordden zo’n vijftig man. Wij hadden enorm geluk. Vlorjat was erg bang, dat weet ik nog. Overal werd geschoten.”

War Child in Kosovo

  • Aanwezig van 1999 – 2007
  • In de regio’s rondom Prishtina, Peja en Gjakova verzorgden wij onder andere creatieve workshops
  • Veel kinderen hadden psychosociale problemen zoals hyperactiviteit, agressiviteit, crimineel gedrag en een gebrekkig vertrouwen in hun toekomst
  • Na drie succesvolle jaren droeg War Child het werk in 2003 over aan een lokale partner, World Child Kosovo (actief tot 2007)
  • Voor het eerst in geschiedenis deden we een impactmeting van ons werk

Meer weten over War Child en Kosovo.

Vond je dit interessant? Lees dan het verhaal van Lule en Salim

Ontdek meer over onze missie

Tekst en beeld: Peter Schouten (Woordvoerder bij War Child)