Terug naar… Kosovo

Met een stapel foto’s uit 2003 trokken collega’s Peter Schouten en Ernst Suur door Kosovo op zoek naar oud-collega’s en kinderen om te kijken hoe het nu met ze gaat.

“Ah, dat moet Beg zijn”, zegt Visar stralend. We laten de oud-medewerker van War Child foto’s zien uit de tijd dat ‘zijn’ War Child nog actief was in het land. Visar is helemaal in zijn element met het bezoek uit Amsterdam en krijgt er geen genoeg van om alle foto’s te bekijken. “Ik weet waar hij werkt. Stap maar in.”

Een vraag die wij vaak krijgen is: hoe gaat het nu met de kinderen uit jullie programma’s? Je zou ze het liefst allemaal persoonlijk opzoeken. Maar ja, nieuwe conflicten blijven helaas ontstaan. En juist daar hebben ze onze hulp nu zo hard nodig.

Bijzondere maand

Maar februari 2018 is een bijzondere maand voor Kosovo. Het land viert zijn tienjarig bestaan. In de periode na de onafhankelijkheid volgden nog enkele geweldsuitbarstingen, maar de afgelopen tien jaar kenmerkten zich gelukkig door een relatieve rust en weinig etnische incidenten.

Dat is goed nieuws voor het land dat in 1998 nog het heftige strijdtoneel was van een bloedig conflict tussen de Albanese Kosovaren en de veiligheidstroepen van de Servische leider Slobodan Milosevic. Het conflict duurde ruim een jaar. Er vielen meer dan 10.000 doden en bijna 1 miljoen mensen sloegen op de vlucht. Uiteindelijk keerde - mede na ingrijpen van de NAVO - in juni 1999 de rust weer terug.

Hippe modezaak

Visar laat er geen gras over groeien en neemt ons mee in zijn familieauto - zijn derde kind is op komst - naar de binnenstad van Prizren in het zuidwesten van Kosovo. Bij binnenkomst van de hippe modezaak ‘Durguti’ staren Westerse sportschoenen en kleding ons aan vanuit hun rekken. Op het moment dat wij de filiaalmanager Beg (31) ontdekken, heet hij ons druk gebarend welkom op zijn feest en zegt dat er genoeg eten is. Zijn collega’s kijken hem aan alsof hij gek is geworden. Visar lacht, hij weet dat Beg altijd al zo was. “Jij had zoveel acteertalent toen je bij War Child kwam. We zagen dat meteen.”

Maskers

Toen Beg veertien jaar was, kwam War Child in zijn dorp werken. Hij herinnert zich de theaterlessen nog goed. “We speelden verschillende karakters met maskers op. Het draaide om improviseren, emoties uiten en plezier hebben.” Het was toen dat hij zijn acteertalenten ontdekte, vertrouwt Beg ons trots toe. “Ik wilde altijd al theater doen. Theater zit in mijn hart. Het hielp mij enorm met het verwerken van mijn emoties.”

Massaslachting

En dat was hard nodig, want het conflict heeft ook bij hem zijn sporen nagelaten. Beg was twaalf jaar toen het geweld losbarstte. Hij verloor zijn vader in de oorlog, moest vluchten naar Albanië en herinnert zich vele massaslachtingen, waaronder eentje waarbij hij veel bekenden verloor.

Theaterdroom

Over de toekomst van zijn piepjonge Kosovo is hij sceptisch. “We zijn als land heel snel gegaan, maar er zijn meer stappen nodig om echt onafhankelijk te worden, zoals goed onderwijs.” Beg’s droom blijft om een bekende acteur te worden. Hij treedt nog veel op met theatergroepen in zijn regio. “Theater blijft toch de beste manier om mijzelf te zijn.”

War Child in Kosovo

  • Aanwezig van 1999 – 2007
  • In de regio’s rondom Prishtina, Peja en Gjakova verzorgden wij onder andere creatieve workshops
  • Veel kinderen hadden psychosociale problemen zoals hyperactiviteit, agressiviteit, crimineel gedrag en een gebrekkig vertrouwen in hun toekomst
  • Na drie succesvolle jaren droeg War Child het werk in 2003 over aan een lokale partner, World Child Kosovo (actief tot 2007)
  • Voor het eerst in geschiedenis deden we een impactmeting van ons werk

Meer weten over War Child en Kosovo

Vond je dit interessant? Lees dan het verhaal van Vlorjat

Meer over onze missie

Tekst en beeld: Peter Schouten (Woordvoerder bij War Child)