"Je moet zelf zien, voelen, horen, ruiken, proeven wat er speelt."

Oud-minister Jan Pronk blikt terug op zijn lange periode als minister van Ontwikkelingssamenwerking.

Vreselijkste plekken op de wereld

Hij heeft in vier verschillende kabinetten gezeten en tot drie keer toe werd hij benoemd als minister van Ontwikkelingssamenwerking. Veertien jaar lang heeft hij deze functie bekleed: een oude rot in het vak. Jan Pronk (78) is overal geweest: Gaza, Somalië, Soedan, Cambodja, Libië. Daar heeft hij de meest gruwelijke dingen gezien: hij heeft letterlijk de geur van de dood geroken. Maar de ergste beelden die op zijn netvlies gebrand staan, zijn van zijn bezoek in Rwanda: “Op straat lagen overal lijken, in de voortuintjes kinderlijkjes met daarnaast hun poppen. Op het pleintje zagen we een door honden tot op het bot afgekloven jongenslichaam”.

 "We denken alleen maar aan onszelf"

Door de jaren heen heeft Pronk niet alleen veel gezien, maar ook maken zijn ervaringen hem een expert – met een stellige visie – op het gebied van ontwikkelingshulp en samenwerking “Ontwikkelingssamenwerking is voor een groot deel een correctie op een pervers koloniaal beleid in het verleden. Wij zijn mede rijk geworden door koloniale relaties. Die landen zouden eigenlijk moeten zeggen: we willen geen ontwikkelingshulp, we willen herstelbetaling. Het is ons geld: jullie hebben het afgepakt, we willen het terug. Maar dat zeggen ze niet, ze zijn te beleefd. En zodra die mensen ons de waarheid zeggen, worden we boos”.

Pronk stelt dat het Westen alleen maar aan zichzelf denkt. Eerst drijft het Westen haar zin door in de armere landen, maar wanneer het uiteindelijk tot conflicten leidt, worden de handen ervan af getrokken. “In Syrië hebben we totaal weggekeken, terwijl we het probleem zelf groter hebben gemaakt dan het was”. Pronk vindt dit werkelijk beschamend: “Onze perverse reactie op de armen in de wereld: ze horen er niet te zijn, dus we zien ze niet”.

Leestip Volkskrant 

Dit is slechts een kleine greep uit een groot interview in de Volkskrant met oud-minister Pronk. Lees hier het hele artikel over onder andere de westerse hypocrisie en zijn ervaringen als minister van Ontwikkelingssamenwerking.

Tekst: Dorinde van Eck
Foto Sebastiaan ter Burg, Wikimedia