Kathryn is verkracht door de rebellen

Verkrachtingen en verminkingen door gewapende groepen zijn aan de orde van de dag. Dit gebeurt bij jonge meisjes en vrouwen, maar ook bij jongens. De daders blijven vaak ongestraft. En de slachtoffers worden ernstig gestigmatiseerd en verstoten.

“We liepen die dag rond een uur of vijf terug naar huis,” vertelt de inmiddels 18-jarige Kathryn. “Toen we de heuvel afliepen, kwamen we ze tegen. De rebellen uit het bos.”

Verstoten uit de gemeenschap
Gewapende groepen teisteren al jarenlang het oosten van Congo. Gedeserteerde soldaten, lokale milities en criminele bendes maken er de dienst uit. Naast plunderen hebben ze het stelselmatig voorzien op met name de vrouwelijke bevolking.

“Ze bevalen ons om op de grond te gaan zitten. We zeiden dat we haast hadden en snel thuis moesten zijn, maar ze lieten ons niet gaan. Er was niemand om ons te helpen. We hadden geen keuze.” Vlak daarna werd Kathryn verkracht. Tot bloedens toe. Kathryn wist uiteindelijk te ontkomen. Maar eenmaal thuis, wachtte haar een koud onthaal.

Verkrachte meisjes en vrouwen raken ernstig gestigmatiseerd en worden verstoten uit hun dorpen en families. “Mijn pleegouders stuurden me weg, omdat ik het geld dat ze me hadden meegegeven was verloren.” Ze belandde op straat. Ze bloedde nog steeds, en werd ziek. Ze doolde rond in het dorp, en deed allerlei klusjes om maar aan eten te komen.

Het Panzi ziekenhuis
Uiteindelijk kwam Kathryn terecht bij het Panzi ziekenhuis in Bukavu, een grote stad in het oosten van Congo. Daar werd zij behandeld aan haar verwondingen. Ook kon ze meedoen aan het psychosociale programma van War Child, waar ze door middel van praten met lotgenoten en door het deelnemen aan creatieve workshops langzaamaan begon te werken aan het verwerken van haar trauma’s.  

War Child traint de medewerkers van het ziekenhuis om de behandeling aan te passen aan kinderen en jongeren. Omdat directeur Denis Mukwege al snel inzag dat alleen een chirurgische ingreep niet voldoende was, en dat kinderen en jongeren een andere benadering vragen dan volwassenen.

“We merkten dat wanneer de slachtoffers fysiek waren hersteld, ze ook de stap moesten nemen om zichzelf weer te accepteren." In het programma hervinden de deelnemers hun eigenwaarde. Samen met familieleden en dorpsgenoten kunnen ze werken aan het herstellen van relaties. Relaties die volgens Mukwege systematisch worden verstoord door het seksuele geweld.

Seksueel geweld als strategie 
“We kunnen duidelijk zien dat de verkrachtingen geen sporadische acties zijn, maar goed worden voorbereid. Ook de verminking van vrouwelijke genitaliën is een weldoordachte strategie om de lokale bevolking uit te dunnen.” Een bevolking die volgens Mukwege medeslachtoffer is. “Er zijn verkrachtingen in het openbaar, zodat niet alleen het slachtoffer lijdt, maar de hele gemeenschap een trauma oploopt.”

In het programma in het Panzi ziekenhuis worden dan ook familieleden en dorpsgenoten betrokken, zodat de slachtoffers weer kunnen worden opgenomen in hun gemeenschap. Mukwege ziet solidariteit binnen de gemeenschap als een belangrijke voorwaarde om de excessen in Oost-Congo te bestrijden. “De bevolking moet beseffen dat dit niet alleen een oorlog is tegen meisjes, vrouwen en kinderen. Maar tegen de hele gemeenschap. Die moet zich verenigen, om de gruwelijkheden het hoofd te bieden.”

Een beter leven
Kathryn: “Ik wil leven, net zoals ieder ander. Ik wil een beter leven, waar ik bij mijn naam word genoemd. Waar mensen me groeten en respecteren. Ik wil dat mijn familie gerespecteerd wordt. Ik zou graag een goed leven hebben, waar ik voldoende kan eten, net zoals anderen dat kunnen.” Kathryn wil dat de situatie structureel verandert. Zij is niet de enige met deze wens. Helaas zijn seksueel geweld, verkrachtingen en verminkingen in Congo nog steeds aan de orde van de dag. Met alle gevolgen van dien. 

Ga voor meer informatie over seksueel geweld naar www.warchild.nl/seksueel-geweld

Help War Child de oorlog uit een kind te halen. Doneer nu.