De beste onderzoekers zijn kinderen zelf

Het afgelopen jaar heeft War Child onderzoek gedaan naar de effectiviteit van haar I DEAL programma. Kinderen zelf evalueerden dit programma in Oeganda. Een interview met War Child’s Lotte Claessens over de resultaten.

Er wordt de laatste tijd veel gediscussieerd over de effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking. Hoe sta jij hierin?

Met een kant-en-klare Westerse werkwijze aan komen zetten, leidt zelden tot succes. Maar als je mensen uit de gemeenschap betrekt bij het ontwikkelen en uitvoeren van programma’s, worden ze enthousiast en wordt het iets van henzelf. Bovendien werken wij in Oeganda veelal met lokale medewerkers die zelf de oorlog hebben meegemaakt. Zij kennen de kinderen en jongeren waarmee we overdag werken en spelen ’s avonds vaak een potje voetbal met ze. Die mensen zijn er altijd voor de kinderen en dat creëert veel vertrouwen. Een hulpprogramma houdt niet op om vijf uur ’s avonds. 

Hoe ging het onderzoek naar I DEAL in z’n werk?

500 kinderen tussen de 11 en 15 jaar hebben meegedaan. Aan het begin vragen we wat ze willen bereiken met I DEAL. Later beoordelen ze zelf of ze hun doel hebben behaald. Ook brengen kinderen in kaart welke veranderingen ze hebben ervaren. En drie maanden later beoordelen ze of die effecten nog steeds zichtbaar zijn. Daarnaast gebruiken we quiz om na elke module te meten hoeveel de kinderen hebben geleerd. 

Hoe reageerden kinderen daarop?

Alleen al het feit dat kinderen gevraagd worden naar hun mening, geeft een enorme boost. In tijden van oorlog werd er nooit aan kinderen gevraagd waar zij behoefte aan hadden. 

Wat kwam er uit het onderzoek naar voren?

Het is fantastisch om te zien dat ze voor zichzelf duidelijk een doel kunnen stellen. En uit het onderzoek blijkt dat de meeste kinderen hun doel ook daadwerkelijk bereiken (zie kader ‘resultaten’). We hebben onderzocht welke I DEAL modules daarbij geholpen hebben, en dus effectief zijn. Dat bleken de I DEAL modules ‘relaties met volwassenen’, ‘relaties met leeftijdsgenootjes’ en ‘emoties’ te zijn. Kinderen willen bijvoorbeeld beter communiceren met hun ouders. Dat hebben ze nu geleerd dankzij de module ‘relaties met volwassenen’.  

Hoe zien die resultaten er in de praktijk uit?

Vroeger stonden kinderen bijvoorbeeld met hun hand voor hun mond te murmelen, als ze wat voor de klas moesten vertellen. Nu zie je ze dat ze vol vertrouwen voor een groep staan. Ook vinden ze dat hun relatie met hun ouders is verbeterd. Voor het slapen gaan, nemen hun ouders de dag even met ze door. Kinderen zeggen dat ze nu beter kunnen samenwerken en elkaar meer vertrouwen. Daardoor is er bijvoorbeeld minder vaak ruzie. 

En waar kwam I DEAL nog tekort?

Het is gelukt om de effectiviteit van alle modules aan te tonen, behalve van de module ‘conflict en vrede’. Kinderen vertellen weliswaar dat ze hebben geleerd om conflicten in hun dagelijks leven te voorkomen en op een positieve manier oplossen, maar we hebben niet kunnen aantonen dat deze vaardigheden ook hebben bijdragen aan de persoonlijke doelen van kinderen. 

Wat zijn de vervolgstappen?

We willen de kindvriendelijke meetmethode ook inzetten in onze projectlanden Sierra Leone, bezet Palestijns gebied en Colombia. En in Noord-Oeganda gaan we ouders nu ook betrekken bij onderzoek. 

Resultaten van het onderzoek

  • 54% van de kinderen geeft aan zijn/haar doel behaald te hebben, 41% zegt bijna, 4% zegt zijn/haar doel niet behaald te hebben;
  • 76% van de kinderen geeft aan dat relaties met leeftijdsgenoten sterk zijn verbeterd, 71% dat relaties met ouders zijn verbeterd;
  • 68% van de kinderen vindt dat de relatie met hun leraar verbeterd is.

Wat is I DEAL?

I DEAL is een door War Child ontwikkelde sociale vaardigheidstraining voor groepen kinderen en jongeren in naoorlogse gebieden, met als doel hun psychosociaal welzijn te versterken. In wekelijkse workshops staan muziek, dans, drama en spel centraal, waarin thema’s als emoties, relaties met leeftijdsgenootjes, relaties met volwassenen, en conflict en vrede ter sprake komen. War Child deelt haar succesvolle methode met andere hulporganisaties, zodat zoveel mogelijk kinderen ervan kunnen profiteren op www.warchildlearning.org/

Lees meer in het (Engelstalige) rapport van War Child 'Who know best? Children do!'