100 jaar Nelson Mandela

Vandaag, op 18 juli, zou Nelson Mandela 100 jaar zijn geworden. Een leven lang zette Mandela zich in voor de strijd tegen apartheid. "To deny people their human rights is to challenge their very humanity."
Hij was zonder twijfel één van de meest invloedrijke mensen in de strijd tegen racisme. Voor velen, en dus ook voor War Child, is hij het icoon voor vrede, verzoening en afschaffing van de apartheid.
 

Herrieschopper

Nelson Mandela's middelnaam is 'Rolihlahla', wat 'herrieschopper' betekent. In zijn jeugd luisterde Mandela veel naar de verhalen van volwassenen die vertelden over een vroegere tijd, een tijd waarin donkere mensen en 'kleurlingen' het nog goed hadden. Toen Mandela wat ouder werd, begon hij te begrijpen hoe slecht kleurlingen het door de apartheid in zijn land eigenlijk hadden. 


'Kleurlingen' niet welkom

Apartheid was het officiële systeem van rassensegregatie dat tussen 1948 en 1990 in Zuid-Afrika in werking was. Hierdoor werden er aparte mensgroepen onderscheiden, zoals 'blanken' en 'kleurlingen'. De blanken hadden het goed, de kleurlingen hadden het minder goed en voor zwarte mensen was het leven in veel opzichten zwaar. Zo waren er bijvoorbeeld kantoren, wijken, en zitplaatsen in een bus of tram waar kleurlingen niet welkom waren. 

Toen in 1948 de apartheid officieel werd ingesteld, werd de situatie voor zwarte mensen nóg slechter dan het al was. Steeds meer kleurlingen werden gevangengenomen of doodgeschoten. Nelson Mandela wilde niets liever dan hier verandering in brengen. Na een rechtenstudie aan de Universiteit van Fort Hare ging hij aan de slag als advocaat, om te strijden tegen de apartheid en het racisme in Zuid-Afrika.

Gevangen op het Robbeneiland

In 1962 werd Mandela gevangen genomen vanwege zijn leiderschap van de militaire vleugel van de politieke groepering ANC. Hij werd beschuldigd van samenzwering tegen de staat. Mandela werd overgebracht naar het Robbeneiland, een strengbewaakte gevangenis op een eilandje, zeven kilometer uit de kust van Kaapstad. Aanvankelijk zat Mandela er voor het uitzitten van een straf van 5 jaar, maar tijdens het Rivonia-proces van 1964 werd dit omgezet in levenslang.


Isoleercel door lezen van een krant

Vanaf zijn eerste dag op Robbeneiland protesteerde Mandela tegen het brute regime van de blanke bewakers. Door de gevangenen te organiseren en consequent te protesteren tegen het onrecht dat hem en zijn medegevangenen werd aangedaan, wist Mandela de omstandigheden op Robbeneiland langzaamaan positief te beïnvloeden. Zo mochten de politieke gevangenen op een gegeven moment onder bepaalde voorwaarden een studie volgen.

Het bewind van de bewakers bleef echter streng, en Mandela bracht geregeld dagen door in de isoleercel voor kleine vergrijpen zoals het lezen van een krant. Herhaaldelijk gingen de gevangenen in hongerstaking om hun eisen voor betere omstandigheden kracht bij te zetten.


Van gevangene tot president

Toen Nelson Mandela na 27 jaar gevangenschap op verzoek van de Zuid-Afrikaanse president De Klerk in 1990 vrij kwam, reageerde men wereldwijd opgetogen. Het begin van het einde van het apartheidsregime werd ingeluid. Direct na zijn vrijlating bracht Mandela een bezoek aan het ANC-hoofdkwartier in Kaapstad. Kort daarop werd het verbod op het ANC opgeheven, en in 1991 werd Mandela unaniem verkozen tot voorzitter.

Een paar jaar later, op 27 april 1994, volgde de toen 75-jarige Mandela de toenmalige president De Klerk op als de eerste gekleurde president van Zuid-Afrika.

'In your hands now'

 Op 5 december 2013 overleed Nelson Mandela op 95-jarige leeftijd, na een leven lang gestreden te hebben tegen ongelijkheid en racisme. Wij zetten deze strijd voort. Want, zoals Mandela zelf zei: 'It's in your hands now!'

Vond je dit interessant? Lees dan...

- Meer over onze missie
- Hier werken wij

 

Tekst: Leoni Fohr
Beeld: The African Exponent / Matt McWilliams